Πληροφορίες

Ανδρικός Παράγοντας

Αν και το 30% των ζευγαριών που παρουσιάζουν προβλήματα υπογονιμότητας θα συλλάβουν φυσιολογικά ή με τη βοήθεια απλών θεραπευτικών αγωγών, εντούτοις το μεγαλύτερο ποσοστό θα οδηγηθεί σε θεραπεία με εξωσωματική γονιμοποίηση λόγω προβλημάτων με την ωοθηκική ή σαλπιγγική λειτουργία των γυναικών αλλά κυρίως με την συνεχώς αυξανόμενη ανδρική υπογονιμότητα η οποία έχει αποδοθεί σε παράγοντες όπως:

• αύξηση της θερμοκρασίας των όρχεων (ζεστά μπάνια, στενά εσώρουχα, έλλειψη άσκησης



• αύξηση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, κ.λ.π.)



• συντηρητικά τροφών και φυτοφάρμακα τα οποία μεταβολίζονται σε ασθενή οιστρογόνα (γυναικείες ορμόνες) που μειώνουν όχι μόνο την παραγωγή σπέρματος αλλά και την ποιότητα των σπερματοζωαρίων



• περιβαλλοντολογικές επιδράσεις οι οποίες σχετίζονται με την μόλυνση της ατμόσφαιρας και τις διαιτητικές συνήθειες, και


• γενετικές ανωμαλίες (ελλείματα στο Υ χρωματόσωμα) που αφορούν τα γονίδια εκείνα που ευθύνονται για την παραγωγή του σπέρματος και τα οποία μπορούν να επηρεαστούν από έναν ή περισσότερους από τους παραπάνω παράγοντες.

Αυτοί είναι οι λόγοι που ένας μεγάλος αριθμός ανδρών (15-20% του ανδρικού πληθυσμού) αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στην ποιότητα του σπέρματος που αφορούν είτε τον αριθμό των σπερματοζωαρίων (ολιγοσπερμία: < 20 εκατ./ml), είτε την κινητικότητα τους (ασθενοσπερμία: < 40%), είτε την μορφολογία τους (τερατοσπερμία: > 80% ανώμαλες μορφές) ή ακόμα και συνδυασμό 2 ή 3 από τις παραπάνω διαταραχές. Σ’ ένα ακόμη μικρότερο ποσοστό ανδρών δεν υπάρχει καθόλου σπέρμα στο υγρό της εκσπερμάτωσης και αυτό καλείται αζωοσπερμία.

Ασθενείς λοιπόν με διαταραχές της σπερματογέννεσης θα πρέπει να υποβάλλονται σε κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο [κλινική εξέταση, υπερηχογράφημα όρχεων και δοκιμασία με Doppler για πιθανή κιρσοκήλη (διάταση των φλεβών του αγγειακού δικτύου των όρχεων κυρίως αριστερά), προσδιορισμό των ορμονών FSH, LH, τεστοστερόνης και προλακτίνης που ευθύνονται για την σωστή λειτουργία των όρχεων, και σε ειδικές εξετάσεις όπως σπερματογραφία, σε περιπτώσεις με πιθανή απόφραξη του σπερματικού αποχετευτικού συστήματος ή βιοψία όρχεων σε άνδρες με σοβαρή ολιγοσπερμία ή αζωοσπερμία].

Επειδή τα αίτια της ανδρικής υπογο-νιμότητας είναι κατά κανόνα ασαφή καθι-στούν ακόμα πιό δύσκολη την οποιαδήποτε θεραπευτική προσέγγιση. Για αυτό το λόγο υπάρχει μια διάσταση απόψεων σε ότι αφορά ορμονικούς χειρισμούς διόρθωσης αυτών των ανωμαλιών όπως είναι η θεραπεία με ταμοξιφαίνη, κλομιφαίνη, τεστοστερόνη, θυλακιοτρόπο (FSH) και ωχινοτρόπο (LH) ορμόνη. Πολλές φορές παρατηρείται βελτίωση των παραμέτρων του σπέρματος με παραδοσιακές προσεγγίσεις όπως:

• Χαλαρά εσώρουχα


• Ψυχρά επιθέματα


• Πολυβιταμίνες


• Βιταμίνη Ε


• Σελήνιο και ψευδάργυρος


• L - αργινίνη


• Evening Primrose Oil και


• Σωστή διατροφή με μείωση του καπνίσματος και της χρήσης αλκοόλ, αλλά και με περισσότερη φυσική άσκηση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι προτιμότερο το ζευγάρι να οδηγείται σε εξωσωματική γονιμοποίηση κατά την διάρκεια της οποίας το σπερματοζωάριο ενίεται μέσα στο ωάριο με τη βοήθεια μιάς πολύ λεπτής βελόνας (ICSI) κάτω από μικροσκοπικό έλεγχο. Σε αντίθετη περίπτωση το σπέρμα χρησιμοποιείται με standard IVF (απλή μέθοδο εξωσωματικής γονιμοποίησης) αφού έχει συλλεχθεί με αυνανισμό ή επαφή μετά από 3 ημέρες αποχής, και έχει υποστεί μια ειδική επεξεργασία για τον διαχωρισμό εκείνων των σπερματοζωαρίων που διαθέτουν καλή κίνηση και φυσιολογική μορφολογία. (Βλέπε φωτογραφία 1)

Τα σπερματοζωάρια που λαμβάνονται με αυτό τον τρόπο, είτε και αυτά που βρίσκονται σε δείγματα εκσπερμάτωσης ασθενών με σοβαρή ολιγοασθενοτερατοζωοσπερμία υφίστανται μια διαδικασία καθαρισμού και εξατομικευμένα πλέον χρησιμοποιούνται (ένα σπερματοζωάριο ανά ωάριο) με την τεχνική της ICSI (Βλέπε φωτογραφία 5) για την επίτευξη γονιμοποίησης.

Με βάση λοιπόν τα παραπάνω δεδομένα γίνεται εφικτή η θεραπεία του υπογόνιμου άνδρα σε ποσοστό πάνω από 90% και μόνο σε πολύ ειδικές περιπτώσεις είναι αδύνατη η ανεύρεση ή και η χρησιμοποίηση σπερ-ματοζωαρίων για την επίτευξη κλινικής κύησης.

Αυτό όμως που θα πρέπει να παραμείνει από την διάγνωση και θεραπεία του ανδρικού παράγοντα είναι ότι με υπομονή και σεβασμό απέναντι στα προβλήματα της ανδρικής υπογονιμότητας είναι σήμερα εφικτή η επίτευξη του στόχου της αναπαραγωγικής δημιουργίας.

Σε περιπτώσεις αζωoσπερμίας, που οφείλεται είτε σε απόφραξη του αποχετευτικού συστήματος (επιδιδυμίδα/σπερματικός πόρος, εκσπερματιστικά σωληνάρια) και χαρακτηρίζεται σαν αποφρακτική αζωoσπερμία (Βλέπε φωτογραφία 2) είτε σε ελαττωμένη ή μηδενική παραγωγή σπερματοζωαρίων από τον όρχι όπως σε περιπτώσεις ορχικής ανεπάρκειας λόγω τραυματισμού, ακτινοβολίας των όρχεων, χημειοθεραπείας, κρυψορχίας που θερα-πεύτηκε σε μεγάλη ηλικία και σε συγγενείς αιτίες ή χρωματοσωμιακές διαταραχές που χαρακτηρίζεται σαν εκκριτική αζωoσπερμία (Βλέπε φωτογραφία 3) η ολοκλήρωση της θεραπείας μπορεί να γίνει με σπερματοζωάρια που μπορούν να ανευρεθούν μετά από βιοψία των όρχεων.